Húsnæðismarkaður við suðumark
02 mars 2022
Halldór Kári Sigurðarson
Hagfræðingur Húsaskjóls
Seðlabanki Íslands hækkaði meginvexti sína um 75 punkta þann 9. febrúar sl. líkt og væntingar stóðu til og nú standa vextirnir í 2,75%. Stýrivextir bankans hafa ekki verið hærri síðan fyrir heimsfaraldurinn. Útlánastofnanir hafa brugðist við með hækkun útlánsvaxta og nú eru fastir vextir til þriggja ára á óverðtryggðum lánum á bilinu 4,8-5,7%. Vaxtahækkanir eru þess eðlis að það tekur tíma fyrir þær að byrja að hafa áhrif á markaðinn. Þar af leiðandi kemur ekki á óvart að þrátt fyrir vaxtahækkunina hefur verðbólga aukist og húsnæðisverð haldið áfram að hækka hratt.
Húsnæðisverð á höfuðborgarsvæðinu hækkaði nefnilega um 1,7% í janúar sem þýðir að árshækkunartakturinn er kominn upp í 20,3%. Undirritaður telur að árshækkunartakturinn sé við það að ná hámarki en áfram er þó að vænta 1-1,5% verðhækkunar á mánuði horft fram á vor. Ástæðan fyrir því er einfaldlega sú að vaxtahækkanir koma ekki til með að leysa þann framboðsskort sem er á markaðnum.
Heimildir: Þjóðskrá Íslands og Greiningardeild Húsaskjóls
Enn dregur úr fjölda eigna til sölu en það voru aðeins 440 íbúðir til sölu á höfuðborgarsvæðinu í byrjun febrúar sem er 27% færri íbúðir en fyrir tveimur mánuðum síðan. Tölur HMS sýna að af þeim fáu íbúðum sem eru til sölu mætti flokka um fjórðung til lúxusíbúða, þ.e. fjórðungur íbúða er með ásett verð yfir 100 milljónum króna. Þetta er um 4-5 sinnum hærra hlutfall lúxusíbúða en í maí 2020 og þar með ljóst að vandi þeirra sem leita sér að íbúð undir 100 m.kr. er enn meiri en framboðstölurnar gefa til kynna.
En verður þessi framboðsskortur bara viðvarandi? Það þarf ekki að vera.
Íbúðum er úthlutað byggingaári þegar þær eru komnar á byggingarstig 4 en þá er bygging þeirra rúmlega hálfnuð. Að gefnum 2 ára byggingartíma má því áætla út frá tölum Þjóðskrár að tæplega þrjú þúsund fullbúnar íbúðir komi inná á markaðinn árið 2022 þegar litið er á landið í heild sinni. Það er um 40% meira framboð en í meðalári frá aldamótum.
Íbúðum er úthlutað byggingaári þegar þær eru komnar á byggingarstig 4 en þá er bygging þeirra rúmlega hálfnuð. Að gefnum 2 ára byggingartíma má því áætla út frá tölum Þjóðskrár að tæplega þrjú þúsund fullbúnar íbúðir komi inná á markaðinn árið 2022 þegar litið er á landið í heild sinni. Það er um 40% meira framboð en í meðalári frá aldamótum.
Heimildir: Þjóðskrá Íslands og Greiningardeild Húsaskjóls
Frá því eftir hrun hefur fjöldi íbúa sem eru 25 ára eða eldri á hverja íbúð vaxið jafnt og þétt. Þessi þróun er ein af meginástæðunum fyrir þeim framboðsskorti sem nú ríkir. Árið 2021 markar fyrsta árið eftir hrun þar sem unnið er á skortinum. Hvort þær íbúðir sem eru í byggingu duga til að halda í við eftirspurn eða vinna á skortinum ræðst aðallega af því hverjir fólksflutningar til landsins verða.
Heimildir: Þjóðskrá Íslands og Greiningardeild Húsaskjóls
Ef íbúum mun halda áfram að fjölga um u.þ.b. 7 þúsund manns á ári líkt og undanfarin 6 ár þá þarf að byggja um 3000 íbúðir á ári bara til að halda í við aukna eftirspurn og meira en það til að vinna á skortinum.
Horft fram á við mun undirliggjandi framboðsskortur áfram ýta undir verðhækkanir þrátt fyrir að hækkandi vextir muni draga úr getu kaupenda til að skuldsetja sig. Þá er mikilvægt að íbúðum í byggingu fjölgi nokkuð, a.m.k. næstu 2-3 árin til að koma jafnvægi á markaðinn.
Horft fram á við mun undirliggjandi framboðsskortur áfram ýta undir verðhækkanir þrátt fyrir að hækkandi vextir muni draga úr getu kaupenda til að skuldsetja sig. Þá er mikilvægt að íbúðum í byggingu fjölgi nokkuð, a.m.k. næstu 2-3 árin til að koma jafnvægi á markaðinn.
Vinsælar eignir
Skoða eignina Ásholt 28
Ásholt 28
105 Reykjavík
124.8 m2
Raðhús
413
945 þ.kr./m2
117.900.000 kr.Skoða eignina Urðarstígur 9
Urðarstígur 9
101 Reykjavík
115.1 m2
Tví/Þrí/Fjórbýli
423
738 þ.kr./m2
84.900.000 kr.Skoða eignina DREKAHRAUN 7
Drekahraun 7
810 Hveragerði
178.8 m2
Einbýlishús
513
643 þ.kr./m2
114.900.000 kr.Skoða eignina Dúfnahólar 2
Dúfnahólar 2
111 Reykjavík
122 m2
Fjölbýlishús
514
639 þ.kr./m2
77.900.000 kr.Skoða eignina Fjölnisvegur 20
Fjölnisvegur 20
101 Reykjavík
100.3 m2
Hæð
413
896 þ.kr./m2
89.900.000 kr.Skoða eignina Krókahraun 12
Krókahraun 12
220 Hafnarfjörður
88.8 m2
Fjölbýlishús
312
787 þ.kr./m2
69.900.000 kr.Skoða eignina Skeggjagata 4
Skeggjagata 4
105 Reykjavík
200.1 m2
Einbýlishús
825
925 þ.kr./m2
185.000.000 kr.Skoða eignina Miðtún 90
Miðtún 90
105 Reykjavík
84.6 m2
Fjölbýlishús
312
613 þ.kr./m2
51.900.000 kr.Skoða eignina Skuggagil 10 íbúð 201
Skuggagil 10 íbúð 201
603 Akureyri
83.2 m2
Fjölbýlishús
312
696 þ.kr./m2
57.900.000 kr.Skoða eignina Vitastígur 3
Vitastígur 3
220 Hafnarfjörður
62 m2
Fjölbýlishús
211
902 þ.kr./m2
55.900.000 kr.