Húsnæðismarkaðurinn á leið í kalda sturtu
08 júlí 2022
Halldór Kári Sigurðarson
Hagfræðingur Húsaskjóls
Húsnæðisverð á höfuðborgarsvæðinu hækkaði um 3,0% í maí sem þýðir að húsnæðisverð hefur hækkað um 24% undanfarna tólf mánuði. Áhugafólk um fasteignamarkaðinn er orðið ónæmt fyrir slíkum tölum en þó er vert að nefna að árshækkunartakturinn hefur ekki verið hærri síðan 2005 að nafnvirði en þá fór hann hæst í rúmlega 40%.
Heimildir: Þjóðskrá Íslands og Greiningardeild Húsaskjóls
Síðan kaupsamningarnir á bakvið verðhækkanir í maí voru undirritaðir hefur Seðlabankinn hins vegar gripið í handbremsuna. Um miðjan júní dró fjármálastöðugleikanefnd töluvert úr aðgengi að lánsfé og 22. júní hækkaði peningastefnunefnd stýrivexti um 100 punkta og standa stýrivextir nú í 4,75%. Í fundargerð peningastefnunefndar sem birt var í vikunni kom fram að einn nefndarmanna, Gylfi Zoëga, hefði viljað hækka stýrivexti um 125 punkta og að nefndin teldi líklegt að herða þyrfti taumhald peningastefnunnar enn frekar.
Þá kom fram í fundargerð fjármálastöðugleikanefndar að vísir að eignabólu á íbúðamarkaði gæti verið til staðar. Af öllu þessu er ljóst að Seðlabankinn hefur þó nokkrar áhyggjur af stöðunni sem komin er upp og á eftir að grípa til frekari aðgerða til að kæla markaðinn. Næsta vaxtaákvörðun er 24. ágúst en of snemmt er að segja til um hversu mikið vextir verða hækkaðir þá.
Heimildir: Þjóðskrá Íslands, Seðlabanki Íslands og Greiningardeild Húsaskjóls
Áhrifin af aðgerðum Seðlabankans eru ekki komin fram en þær koma til með að snöggkæla markaðinn í haust. Í nýbirtum hagvísum Seðlabankans má þó sjá að vanskil heimila gagnvart stóru bönkunum þremur eru í sögulegu lágmarki. Það er verulega jákvætt að vera að koma af svo sterkum grunni en það er hins vegar viðbúið að vanskilahlutfallið muni hækka í haust og áfram á fyrri hluta næsta árs.
Heimildir: Þjóðskrá Íslands, Seðlabanki Íslands og Greiningardeild Húsaskjóls
Sá hópur sem kemur til með að finna hvað mest fyrir aðgerðum Seðlabankans eru fyrstu kaupendur með óverðtryggða breytilega vexti. Í nýjust fundargerð fjármálastöðugleikanefndar kom fram að greiðslubyrðarhlutfall fyrstu kaupenda hafði hækkað þó nokkuð og var að meðaltali næstum 30% á fyrsta fjórðungi. Vert er að hafa í huga að síðan þá hafa stýrivextir hækkað úr 2,75% í 4,75%.
Horft fram á við má vænta þess að eftir 2-3 mánuði muni húsnæðisverðshækkanir vera mjög takmarkaðar og undirritaður telur að raunverðslækkanir séu líklegri en ekki. Megindrifkrafturinn á bakvið væntanlega snöggkælingu markaðarins eru aðgerðir Seðlabankans en einnig má nefna aukið framboð. Nú um mundir eru um 780 íbúðir (þar með talið sérbýli) til sölu á höfuðborgarsvæðinu sem er um helmingi meira en þegar framboðið var hvað minnst í febrúar sl. Það þýðir að þrátt fyrir að aldrei hafi hærra hlutfall selst yfir ásettu verði og að meðalsölutími hafi aldrei verið styttri eru íbúðir samt að koma hraðar inn á markaðinn en þær eru að seljast. Af öllu þessu er ljóst að heitasti markaður landsins er á leiðinni í kalda sturtu.
Vinsælar eignir
Skoða eignina Kirkjustétt 4
Kirkjustétt 4
113 Reykjavík
69.5 m2
Fjölbýlishús
211
833 þ.kr./m2
57.900.000 kr.Skoða eignina Flúðasel 93
Flúðasel 93
109 Reykjavík
48.9 m2
Fjölbýlishús
211
583 þ.kr./m2
28.500.000 kr.Skoða eignina Suðurvangur 17
Suðurvangur 17
220 Hafnarfjörður
79.7 m2
Fjölbýlishús
312
802 þ.kr./m2
63.900.000 kr.Skoða eignina Áshamar 8
Áshamar 8
221 Hafnarfjörður
72.6 m2
Fjölbýlishús
211
853 þ.kr./m2
61.900.000 kr.Skoða eignina Hafnarstræti 45
Hafnarstræti 45
600 Akureyri
216.1 m2
Einbýlishús
735
153 þ.kr./m2
33.000.000 kr.Skoða eignina Hrísrimi 7
Hrísrimi 7
112 Reykjavík
128.2 m2
Fjölbýlishús
412
506 þ.kr./m2
64.900.000 kr.Skoða eignina Grandavegur 7
Grandavegur 7
107 Reykjavík
68.8 m2
Fjölbýlishús
312
1016 þ.kr./m2
69.900.000 kr.Skoða eignina Grýtubakki 18
Grýtubakki 18
109 Reykjavík
78.9 m2
Fjölbýlishús
212
733 þ.kr./m2
57.800.000 kr.Skoða eignina Engjasel 86
Engjasel 86
109 Reykjavík
50.5 m2
Fjölbýlishús
211
790 þ.kr./m2
39.900.000 kr.Skoða eignina Dalsel 17
Dalsel 17
109 Reykjavík
83.2 m2
Fjölbýlishús
312
720 þ.kr./m2
59.900.000 kr.